حكيم ، صراط مستقيم است . هواهاى نفسانى آن را منحرف نمىنمايند و زبانها آن را به اشتباه نمىاندازند و دانشمندان از آن سير نمىشوند و با كثرت مراجعه كهنه نمىشود و شگفتيهاى آن پايان نمىيابد . قرآن كتابى است كه جنّيان وقتى آن را شنيدند ، گفتند : إِنَّا سَمِعْنا قُرْآناً عَجَباً يَهْدِي إِلَى الرُّشْدِ « 1 » . هر كس از آن بگويد راست گفته است و هر كس به آن عمل كند پاداش مىگيرد ؛ و هر كس به آن حكم كند به عدالت حكم كرده و هر كس به آن فراخواند به راه راست هدايت شده است . اى اعور آن را برگير ! » . هر كس اين خبر را بخواند و يا بشنود درمىيابد كه گويى او مخاطب اين سخن حضرت ( ع ) است كه فرمود : « آن را برگير ! » و شروع مىكند به خواندن قرآن و به جهاد بزرگ با نفسش مىپردازد تا شايد همچون « اسلم الخواص » به آن تجربه دست يابد كه در بيان تجربهء خود مىگويد : قرآن مىخواندم ، ولى از آن حلاوتى احساس نمىكردم . به خود گفتم : اى أسلم ! قرآن را آن گونه بخوان كه گويى آن را از پيامبر ( ص ) مىشنوى ! كه اندكى حلاوت حاصل شد . باز گفتم : طورى بخوان كه گويى از جبرئيل مىشنوى ! كه حلاوت بيشتر گشت . باز گفتم : طورى بخوان كه گويى از خداوند عزّ و جل در حين سخن گفتن به آن مىشنوى ! كه حلاوت كامل حاصل گشت . قاضى ابو محمّد عبد الحق بن غالب بن عطيّهء اندلسى در مقدمهء تفسير مشهورش به نام المحرّر الوجيز فى تفسير الكتاب العزيز از قول على ( ع ) نقل مىكند كه فرمود : « هيچ چيزى نيست مگر آن كه علم آن در قرآن موجود است ، امّا انديشهء آدمى از درك آن ناتوان است . » راويان و محدّثان از امام محمد باقر ( ع ) نقل مىكنند كه فرمود : « خداوند چيزى را كه امّت مسلمان تا قيامت به آن نياز دارد فرونگذاشته است ، مگر اين كه در قرآن آورده و براى پيامبرش بيان كرده است . براى هر چيزى حدّى گذاشته و دليل و راهنمايى دالّ بر آن قرار داده است . » همچنين از امام صادق ( ع ) روايت كرده‌اند كه فرمود : « خداوند در قرآن به بيان همه چيز پرداخته است . هيچ چيز از آنچه بنده به آن نياز دارد ترك نشده مگر آن كه براى انسانها بيان نموده است . . . . » و اين حديث را هم از ايشان روايت كرده‌اند كه فرمود : « خداوند عزيز و جبّار بر

--> ( 1 ) - جنّ ( 72 ) آيات 1 و 2 : راستى ما قرآنى شگفت‌آور شنيديم كه به راستى راه مىنمايد .